سالها پيش از آن كه قانونگذاران در اروپا قوانيني در خصوص قابل بازيافت بودن مواد به كار رفته در خودروها وضع كنند، شركت خودروسازي ب.ام.و سياست خاصي مبني بر بهكارگيري منابع طبيعي در مواد مورد استفاده در خودرو داشته و سعي كرده است روشهاي منحصر بهفردي را براي از بين بردن و بازيافت اين مواد ابداع كند.
دوام مواد به كار رفته در خودرو يكي از فلسفههاي بنيادي گروه خودروسازي ب.ام.و در طول سالهاي متمادي بوده و هم اكنون نيز يكي از اهداف بنيادي اين گروه است. اين جهتگيري ب.ام.و در سطح جهاني نيز شناخته شده است. از زماني كه براي شركتهايي كه به دنبال پروسه مديريت دوام هستند گروه شاخص دوام داو جونز در سال ۱۹۹۹ به عنوان مهمترين گروه شاخص معرفي شد، گروه خودروسازي ب.ام.و سردمدار شركتهاي خودروسازي ديگر در اين حوزه بوده و توانسته است رتبه يك را در ردهبندي اين گروه از آن خود كند. گروه خودروسازي ب.ام.ودر زمينه استراتژي داوم در دنياي مديريت مالي در درون شركت با "سياست جامع بازيافت" شناخته شده است. اين شركت نه تنها برنامهاي ارتقايي براي به كارگيري صحيح منابع در خط توليد ايجاد كرده است و برنامه منظمي نيز براي از رده خارج كردن خودروهاي فرسوده مطابق با ملزومات محيط زيستي دارد بلكه در زمينه طراحي محصول مطابق با معيارهاي بازيافت هم سردمدار است. طرح موسوم به "طراحي براي بازيافت" درواقع يكي از سه هسته اصلي استراتژي بازيافت اين خودروساز است. دو هسته ديگر نقش مواد اوليه و مركز بازيافت و اوراق هستند كه در لونهوف نزديك مونيخ قرار دارد. اين مركز بهطور مرتب درحال گسترش است و به زودي به مركزي با تواناييهاي حل مشكلات مربوط به بازيافت تبديل ميشود. نكته ديگري كه ب.ام.و در اين زمينه مورد توجه قرار داده است به كارگيري مؤثر منابع با ارزشي مانند آب، انرژي و مواد اوليه با استفاده ازسيستمهاي هوشمند بازيافت در تمام خطوط توليد است.
● طراحي براي بازيافت
براي اين كه بتوان سطح بازيافت اقتصادي را ارتقا داد، شركتها بايد تمام مراحل عمر يك خودرو را از فاز اوليه طراحي در نظر بگيرند. طراحي محصول برحسب بازيافت هم شامل انتخاب مواد اوليه و به كارگيري تكنولوژي ميشود و هم ارتقاي تكتك قطعات و اجزا. بنابراين مهندسان شركت ب.ام.و در جستجوي آن هستند كه قطعات مختلفي را از مواد بازيافت شده بسازند و متعاقباً چرخ اقتصادي محصول را با اين سياست كاملاً اقتصادي و زيست محيطي تكميل كنند. درواقع دراين حالت مواد اوليه، موادي هستند كه قبلاً به كاررفتهاند و متعاقباً از طريق چرخه مواد به خط توليد وارد شدهاند. گروه خودروسازي ب.ام.و از پروسههاي خاصي براي ساخت قطعات قابل بازيافت استفاده ميكند. اين شركت براي اين كه بتواند استانداردهاي بازيافت را به بهترين وجه از ابتداييترين مراحل طراحي رعايت كند، متخصصان بازيافت نخست استانداردهاي لازم را براي طراحي قطعات را تبيين ميكنند، سپس با كمك مهندسان ساخت، راههايي را براي حل مسائل مي يابند. اين مشاركت رشتههاي مختلف در تمام مراحل توليد محصول–از مفهوم اوليه يك مدل جديد تا مرحله تبيين استانداردها–ادامه مييابد. بهعلاوه نقاط حساس در اين پروسه مانند زمان لازم براي اوراق كردن و در دسترس بودن اجزا را همزمان با پيشرفت كار مد نظر قرار ميدهند.
اجزايي كه براي بازيافت طراحي ميشوند بايد استانداردهاي زير را رعايت كنند:
▪ استفاده از مواد پلاستيكي خالص و قابل بازيافت.
▪ كاهش چگالي مواد اوليه پلاستيكي.
▪ استفاده از مواد كامپوزيتي كه به صورت تركيبي بازيافت ميشوند.
▪ به كارگيري روشهاي مناسب اتصال قطعات مانند اتصالات "پلاگ اين" (Plug in) به جاي پيچ ومهره.
▪ به كارگيري مواد دست دوم مرغوب يا همان مواد بازيافت شده.
نمونههاي طراحي بازيافت شده در همه سري مدلهاي اين شركت يافت ميشوند. يك نمونه از اين نوع قطعات، عايق حرارتي كف بدنه خودروست كه مطابق با استانداردهاي بازيافت طراحي شده است. همين قطعه چند سال پيش از پشمهاي طبيعي و صفحات نازك آلومينيم ساخته ميشد و براي استفاده مجدد اصلاًً مناسب نبود. با تكنولوژي جديد و بعد از جايگزيني پشمهاي طبيعي با صفحات آلومينيمي كندويي شكل ، اين لايههاي عايق از تركيبات آلومينيمي صددرصد قابل بازيافت ساخته ميشوند و ديگر لازم نيست اين قطعات را از هم مجزا كرد. نمونه ديگر، استفاده از مواد پلاستيكي درداشبورد ب.ام.وهاي سري ۳ است. دراينجا نيز ديگر نيازي به جداسازي مجدد نيست و قابليت بازيافت مواد از همان ابتدا با در نظر گرفتن مواد اوليه و پروسههاي مناسب مونتاژ محقق شده است. تركيب كنوني مخلوطي از مواد پلاستيكي است كه بعد از اين مي توانند با پروسه هاي مكانيكي خشك از يكديگر جدا شوند.
همچنين ب.ام.و با به كارگيري پروسه هاي خاص جداسازي، ضايعات توليد را به تركيبات اوليه آن شامل: پوسته پلاستيكي ، كف پلاستيكي و زيرلايه پلاستيكي تفكيك مي كند. با درنظر گرفتن وزن اوليه، حدود ۶۰ درصد مواد اوليه از زيرلايه هاي ترموپلاستيك بنيادي تشكيل شده كه با درجه خلوص ۹۹.۵ درصد بازيافت ميشوند. اين مواد بنيادي بهطور مستقيم براي توليد هواي گرمي كه در مجاري زير داشبورد جريان دارد و طي يك چرخه كامل و دقيق مواد، به كار ميرود. اين مجاري هواي گرم نيز از مواد كاملاً قابل بازيافت و بدون نياز به مواد جديد تشكيل شدهاند.
● پيشرفتهايي در چرخه مواد
به كارگيري مواد دست دوم يا پلاستيكهاي بازيافت شده به حفظ منابع و كاهش ضايعات كمك شاياني ميكند. هم اكنون ۱۰ درصد از قطعات پلاستيكي در مدلهاي سري ۳ ب.ام.و از پلاستيكهاي بازيافت شده ساخته شدهاند و اين ميزان در آينده به ۱۵ درصد خواهد رسيد.
پلاستيكهاي درومور(سخت) كه اجزاي جامد غير قابل ذوب هستند مبحث ديگري است كه درحوزه بازيافت توسط ب.ام.و مورد توجه قرار گرفته است. يك نمونه از اين پلاستيكها كفي جعبه داشبورد است كه حدود ۹۰ درصد آن از دروموراست و نمونه ديگر قفسههاي مخصوص بستههاست كه حدود ۸۵ درصد از پلاستيك قابل بازيافت تشكيل شده است. آنچه كيفيت هردو اين محفظه ها را تضمين ميكند، ساختار ساندويچي شكل زيرلايه است كه از پلير اتان قابل بازيافت ساخته شده است.
اين سبك طراحي چرخهاي براي بازيافت درتمام مدلهاي ب.ام.و ديده ميشود. به همين دليل است كه تمام مدلهاي كنوني ب.ام.و به روشي كاملاًً اقتصادي ميتوانند بازيافت شوند. در مدلهاي كنوني ب.ام.و سري ۳ سهم پلاستيكهاي قابل بازيافت به ۴۳ كيلو در مقايسه با ۲۶ كيلو درمدلهاي قبلي ميرسد و اين ميزان پيشرفتي ۶۵ درصدي را نشان ميدهد كه بسيار قابل توجه است. همچنين در مدلهاي سري ۵ سهم پلاستيكهاي قابل بازيافت از ۲.۵ كيلو به ۲۴ كيلو رسيد كه ۱۰ برابر افزايش يافته است. درمدلهاي سري ۷ نيز حدود ۱۵ درصد از كل وزن خودرو از مواد قابل بازيافت ساخته شده است.
● توجه به عوامل محيط زيستي در چرخه عمر مواد
ب.ام.و براي درك اثرات محيط زيستي قطعات خودرو از همان مراحل اوليه توليد از تحليل چرخه عمر بهره ميگيرد. درنظر گرفتن چنين روش دور از دسترسي به يك تقابل منافع منجر شده است؛ براي مثال تضاد بين انتخاب مواد و كاربردي بودن قطعات ساخته شده از اين مواد. استفاده از مواد سبك با كاهش وزن خودرو به كاهش مصرف سوخت منجر ميشود. درمقابل به كارگيري مواد طبيعي تجديدپذير در آستر درهاي سري ۷ مي تواند به حفظ منابع طبيعي كمك كند. بايد توجه داشت كه به كارگيري مواد خاص يا تكنولوژي به خصوصي تنها با درنظر گرفتن شرايط محيط زيستي معنا پيدا ميكند. مصداق اين گفته در خودروهاي فرمول ۱ ميتوان ديد. با توجه به اين كه به كارگيري فيبر كربن در اين خودروها وزن كم و قدرت زيادي را براي خودرو به ارمغان مي آورد، استفاده از اين مواد و مقرون به صرفه بودن آنها مي تواند توجه بسياري از خودروسازان را به خود جلب كند.
● تحقيقات آزمايشگاهي و مجمع محققان در بازيافت: مركز بازيافت و اوراق ب.ام.و
طراحي محصول با قابليت بازيافت و تحليل چرخه عمر نميتواند بدون در نظر گرفتن دانش و تجربه كافي و مناسب ميّسر شود. اين دانش به ميزان قابل توجهي توسط مركز بازيافت و اوراق ب.ام.و در لونهوف (نزديك مونيخ) تأمين ميشود. اين مركز كه به فاصله ۱۵ كيلومتري از مركز تحقيقات و نوآوري ب.ام.و واقع شده است هم نقش يك مجمع تحقيقي براي مسائل بازيافت خودرو و هم نقش يك مجمع اطلاعاتي براي تمام واحدهاي گروه خودروسازي ب.ام.و را ايفا ميكند. مركز ياد شده علاوه بر اين كه يك واحد كاملاًً كنترل شده درحوزه بازيافت و يك آزمايشگاه براي تحقيقات بنيادي است، به عنوان مركز آموزش مسائل ابتدايي و تخصصي نيز عمل ميكند. استفاده از اين مركز در زمان توسعه يك مدل جديد به تبيين استانداردهايي براي صنعت اتومبيل در سطح جهاني منجرشده است. از زمان آغاز به كار مركز بازيافت و اوراق ب.ام.و در سال ۱۹۹۰ اين مركز به توسعه مفاهيم جديدي در بازيافت نائل آمده است واين مفاهيم درحدود سال ۲۰۰۰ به قوانين اروپا پيوستند. اين مركز را مي توان مجمعي دانست كه كار اصلي آن، انتقال و توسعه دانش حوزه بازيافت است. براي رسيدن به اين هدف، متخصصان مركز مذكور با همكاران خود در مركز توسعه تماس ميگيرند و با برپايي جلسه، توصيههاي لازم براي توليد قطعات خودرو با رعايت استانداردهاي محيط زيستي را به آنها ارائه مي دهند. با به كارگيري يك رويه سيستماتيك دراعمال دانش واطلاعات خود در زمينه اوراق كردن، متخصصان توانايي تدوين دادههاي مهمي براي توسعه مدلهاي جديد درآينده را دارند. اين مركز همچنين تكنيكهاي جديد اوراق كردن را در شرايط عملي تست و ابداع ميكند. چنين جهت گيريهايي براي بازيافت خودروهاي فرسوده به طور كاملاً اقتصادي و با رعايت استانداردهاي محيط زيستي مفيد است. به علاوه اين متخصصان بايد جلوتر از زمان خود و به ۱۵ سال ديگر نيز توجه داشته باشند و براي راههاي بهينه اوراق كردن خودروهاي هيدروژني آن دوره كه قطعات خاص خود را دارند،چارهاي بينديشند. ارتباط دائم اطلاعاتي بين اين مركز و سازمانهاي فروش ب.ام.و و شركاي اين شركت در سراسر دنيا كه در زمينه بازيافت فعاليت ميكنند، اعمال صحيح اين مفاهيم و قوانين جديد بازيافت را تضمين ميكند. براي مثال يك كارگاه براي خارج كردن مايعات موجود در خودروهاي توليدي اين شركت راه اندازي شده است. با بهرهگيري از سيستم هاي فاضلاب مجزا براي هرنوع مايعي، اين كارگاه ميتواند مايعات را به طور خالص براي نوسازي و بازگشت دادن به پروسه بازيافت از خودرو خارج كند. درضمن اين مركز بايد ايده هاي مناسبي براي چرخه كامل بازيافت ارائه كند و به همين منظور متخصصان آن علاوه بر كار برروي پروسه هاي اوراق كردن به مسائل نوسازي و لوجستيك نيز توجه دارند.
● پايگاه اطلاعاتي ايديس۱
پروژه ديگري كه در مركز بازيافت و اوراق ب.ام.وانجام ميگيرد، تدوين يك دسته كامل داده ها در پايگاه اطلاعاتي ايديس (سيستم بين المللي اطلاعاتي اوراق [مواد]) است. همان طور كه از نام مركز پيداست، اين مركز يك سيستم اطلاعاتي بينالمللي است كه درآن اطلاعات بيش از ۲۰ خودروساز و فهرست كاملي از اطلاعات بيش از ۲۰ هزار قطعه خودرو جاي داده شده است. اين اطلاعات به اين مركز كمك مي كند كه بازيافت بيش از ۳۶۰ مدل خودرو را مطابق با استانداردهاي زيست محيطي انجام دهد.
دركنار اين پايگاه اطلاعاتي جامع دراين مركز بستههاي نرم افزاري ايديس كه شامل دستورالعملهاي اوراق كردن به همراه نمودارها ، تصاوير ماكت بريده شده قطعات خودرو، مشخصات زمان اوراق كردن و وزن قطعات به كار رفته درخودروها، وجود دارد. تمام اين اطلاعات در مركز اوراق و بازيافت ب.ام.و مرحله به مرحله و با تحليل پروسههاي اوراق كردن هريك از مدلهاي جديد خودرو جمع آوري شده است.
● برنامه هاي همكاري ب.ام.و و ايجاد شبكه بازيافت درسطح اروپا
با توجه به تعهدات محيط زيستي ب.ام.و مبني بر حفظ منابع طبيعي، اين شركت اولين خودروساز در جهان است كه يك شبكه بازيافت در آلمان راه اندازي كرده است. درحقيقت اولين مركز بيش از ده سال پيش از جانب شركت ب.ام.ورسما مجوز بازيافت را دريافت كرد. با اعمال دستورالعملهاي اتحاديه اروپا در زمينه خودروهاي فرسوده هم اكنون اين مركز فعاليتهاي خود را در بسياري از كشورها پوشش و به تدريج شعبات خود در سطح اروپا را گسترش داده است. شركاي اين شركت با دراختيار داشتن متخصصان بازيافت، خودروهاي فرسوده را مطابق با استانداردهاي دقيق ب.ام.و بازيافت ميكنند و عملكرد آنها دقيقا توسط مشاوران حرفهاي ب.ام.و مورد ارزيابي قرار ميگيرد و در صورت لزوم جديدترين روشهاي بازيافت به آنها آموزش داده ميشود. اين مراكز علاوه بر بازيافت خودروهاي فرسوده با ايجاد زمينه همكاري با تعميرگاههاي خودرو قطعات زايد اين مراكز را به بهترين نحو از رده خارج ميكند. درسراسر آلمان سيستم لجستيك سي.سي.آر. مديريت فعاليتهاي مربوط به ضايعات اين تعميرگاهها را برعهده دارد. تا كنون بيش از ۹۰ درصد از فروشگاههاي ب.ام.و به اين شبكه وصل شدهاند.
● مراحل اوراق و بازيافت ب.ام. و.
۱) مالك، خودروي فرسوده را به يكي از شركتهاي اوراق تأييد شده تحويل ميدهد.
۲) هر خودرويي كه تحويل گرفته ميشود، شناسايي و ثبت مي شود و به دليل مسائل ايمني كيسه هاي هوا در اولين مرحله فعال ميشوند تا در حين كار آسيبي به كارگر نزند.
۳) بازيافت با خارج كردن مايعات خودرو مانند روغن، بنزين و مايعات سيستم تهويه آغاز ميشود.
۴) موتورهايي كه با رعايت نكات تخصصي اوراق شدهاند ميتوانند نوسازي شده يا قطعات آنها بدون از دست دادن كيفيت اوليه خود دوباره به كار گرفته شوند.
۵) بر اساس استانداردهاي اتحاديه اروپا از هر ۱۰۰ كيلوگرم وزن خودرو ۸۵ كيلوگرم بايد به صورت قطعات يا مواد اوليه بازيافت شود و ب.ام.و. نيز دقيقاً همين كار را انجام ميدهد.
۶) شيشهها و مواد پلاستيكي به صورت جداگانه و با روشهاي مختص ب.ام.و بازيافت ميشود.
۷) بعد از بازيافت اوليه قطعات باقيمانده خودرو (اغلب بدنه خودرو) به صورت بسته هاي فشرده درمي آيد. اين روش باعث كاهش هزينه حمل به محل خرد كردن ميشود.
۸) در كارگاه دستگاههاي خرد كن بدنه خودرو را به قطعات كوچكي به اندازه كف دست انسان تبديل ميكنند. اين پروسه براي قطعات فلزي و غيرفلزي به طور جداگانه انجام ميگيرد.
۹) مطابق استانداردهاي اتحاديه اروپا تا سال ۲۰۱۵ مي بايست تنها ۵ درصد از اجزاي خودرو دور ريخته شود كه اين ميزان تقريبا برابر با يك سطل آشغال ۸۰ ليتري است.
● توليدي تميزتر با رعايت موضوع دوام در تمام مراحل توليد
دركنار روشها و پروسههاي كاراي بازيافت و ازبين بردن خودروهاي فرسوده، به كارگيري مؤثرمنابع با ارزش در تمام مراحل توليد يكي ديگر از نكات مهمي است كه ب.ام.و. در استراتژي دوام خود رعايت ميكند. درسپتامبر ۲۰۰۱ ، ب.ام.و. با امضاي اظهار نامه بينالمللي برنامه محيط زيستي سازمان ملل خود را به توليد سالمتر متعهد كرده است. اين اظهارنامه كه تعهد به آن داوطلبانه است، نوعي توافق در به كارگيري استراتژيهاي پيشگيرانه محيط زيستي در توليد است و به "استراتژي توليد تميزتر" معروف است. اين برنامه درپي آن است كه از اثرات منفي مراحل توليد بر محيط زيست از همان مراحل آغازي-برخلاف طرحهاي ديگري كه تنها به مرحله آخر توليد توجه مي كنند-جلوگيري كند. بنابراين ب.ام.و از مفهوم "بازيافت هوشمندانه" بهره ميگيرد و از منابع طبيعي مانند آب، انرژي و مواد اوليه استفاده مؤثر ميكند.
● استفاده بهينه از آب گرانبها
براي تست نشتي درزهاي بدنه خودرو، روزانه چندين مترمكعب آب در آزمايشگاههاي مخصوص اين تست به هدر ميرود. ب.ام.و. با به كارگيري يك مدار چرخش آب بينياز به منبع بيروني، اين ميزان آب مصرفي را تا ۸۰ درصد كاهش ميدهد. با بهرهگيري از چنين سيستم چرخش آب پيشرفتهاي ب.ام.و. توانسته است مصرف آب خود را براي هر مدل توليدي به طور متوسط به ۱.۰۶ متر مكعب- بسيار كمتر از ارقام جهاني - كاهش دهد.
● مصرف انرژي
با بهرهگيري از تأسيسات توليد حرارت مستمر و تكنولوژيهاي توليد با مصرف برق كم ب.ام.و. توانسته است مصرف انرژي خود را تا ۲۰ درصد براي هر خودرو بين سالهاي ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۰ كاهش دهد.
● نقاشي با تكنولوژي پودري
در سال ۱۹۹۷ گروه خودروسازي ب.ام.واولين خودروساز درجهان بود كه از تكنولوژي نقاشي با پودر در كارخانه دينگولفينگ خود استفاده كرده است. در اين تكنولوژي كه مطابق با استانداردهاي محيط زيستي نيز هست، رنگ در يك لايه فوقاني روي بدنه خودرو قرار مي گيرد تا سطح خودرو را از مواد مضر موجود در طبيعت محافظت كند. در رنگزني پودري ديگر نيازي به محلولها نيست و مزايايي به شرح زير نيز دارد:
▪ دراين روش به مصرف آب و متعاقباً ضايعات آن احتياجي نيست.
▪ به مواد تميز كننده شيميايي بينياز است.
▪ با استفاده ۱۰۰ درصد از مواد و بازيافت مستقيم در خود سالن رنگ، ديگر هيچ ضايعاتي توليد نميشود.
▪ گسيل محلولها وجود ندارد.
● تبيين استانداردهاي بازيافت در ب.ام.و.
بازيافت مواد يكي از دغدغه هاي اصلي مسوولان شركت ب.ام.و. است. تفكر و عمل كردن در راه حفظ محيط زيست براي ب.ام.و همان قدر اهميت دارد كه رعايت نكاتي در طراحي خودرو براي ارتقا لذت رانندگي. استفاده از توصيههاي مركز بازيافت و اوراق ب.ام.و. دركليه مراحل توليد يك خودرو، به اين شركت كمك مي كند خودرويي توليد كند كه بتوان آن را بعدها به راحتي و با روشي كاملاً اقتصادي بازيافت كرد.
خدمات املاك كانادا براي تازه واردين ...
