در دنياي امروز که حدود هفت ميليارد نفر جمعيت دارد و به زودي به 9 ميليارد هم خواهد رسيد، رقابت تنگاتنگي براي استفاده از منابع محدود انرژي وجود دارد. اين بهترين انگيزه براي صنعتگران است که با دست زدن به ابتکار، منابع جديد را جايگزين کنند. سرمايهگذاريهايي که در حال حاضر در زمينه فنآوري سبز صورت ميگيرد، به روشني بيانگر جايگاه مهم اين صنعت در اقتصاد دنيا است. اين سرمايهگذاريها که در سال 2001 يک درصد از کل صنايع را تشکيل ميداد، حالا به ده درصد افزايش يافته است. اما صرف اين همه منابع مالي و تأسيس شرکتهاي مختلف و انجام پژوهش هاي متنوع و زمان بر، تا چه حد نتيجه عملي خواهد داشت؟ شرکت هاي بزرگي چون «جنرال الکتريک» يا «اپل» که تلاش هاي بسياري براي تغيير سيستمهاي خود انجام دادند، اين اميد را ميدهند که به کار گرفتن فنآوريهاي جديد در حد حرف و نمايش نخواهد بود.
فنآوريهاي سبز به عنوان بخشي از فنآوريهاي نوين که در چند سال اخير از رشد قابل توجهي در سطح جهان برخوردار بوده است، به آن دسته از روشها، مواد و کاربردهاي صنعتي اطلاق ميشود که از ارزش تجاري فنآوريهاي مفيد براي محيطزيست که به ويژه زندگي بشر را تحت تأثير قرار دادهاند، بهرهبرداري ميکنند و پيشبيني اين که در نهايت فنآوريهاي سبز چه مواردي را در بر خواهند گرفت، در حال حاضر و در مراحل اولية رشد اين فنآوريها امکانپذير نيست. ليکن به عقيدة پژوهشگران، تغييرات و نوآوريهايي که اين زمينه از فن آوريها در زندگي روزمرة بشر خواهند داشت، مشابه انفجار فنآوري اطلاعات در طول دو دهة گذشته خواهد بود.
امروزه طيف وسيعي از فعاليتهاي گوناگون اقتصادي از تجارت تا انرژي و کشاورزي تحت تأثير فنآوريهاي سبز قرار گرفتهاند. بخش مهمي از اين فنآوريها بر اساس استفاده از منابع جديد انرژي شکل گرفتهاند که از يک سو با حذف گازهاي گلخانهاي از افزايش گرماي کرة زمين و پيامدهاي ناگوار آن ميکاهند و از سوي ديگر با صرفهجويي در به کارگيري منابع محدود موجود روي کرة زمين، مقدمات توسعة پايدار اقتصادي را فراهم ميسازند.
منابع جديد انرژي اعم از منابع غير فسيلي (مانند استفاده از فنآوريهاي مختلف انرژي خورشيدي به جاي نفت و گاز) و روشهاي جديد فرآوري کارآتر سوختهاي موجود (مانند استفاده از پيلهاي سوختي در جايگزيني موتورهاي احتراقي) رادر بر ميگيرد. بخش بيشتر فنآوريهاي سبز در دو دستة زير قرار ميگيرند: يکي آن دسته از فنآوريها که با کاهش انتشار گازهاي گلخانهاي از گرم شدن کرة زمين و اثرات زيان بار آن جلوگيري ميکنند و ديگري فنآوريهايي که مرتبط با منافع زيست محيطي و اقتصادي و اجتماعي و برپايي توسعة پايدار اقتصادي در جهان هستند که بازيافت، صرفه جويي در منابع و بسياري از مفاهيم علوم زيستي را در بر ميگيرند. هر يک از دو گروه فنآوريهاي مذکور، شاخههاي مهمي از صنايع را در جهت اهداف خود شامل ميشود و البته بسياري از ابداعات مهم صنعتي و فنآوريهاي امروزي (مانند پيلهاي سوختي ) به تحقق هر دو گروه اهداف مذکور ميپردازند.
ميتوان نخستين مقالهها و اطلاعات را درباره فنآوري سالم يا به عبارتي سبز در نشريات سالهاي 2001 و 2002 پيدا کرد. اما کاتالوگهاي آن زمان قابل مقايسه با امروز نبود که مجلات و روزنامهها، وبلاگها و وبسايتهاي مختلفي با محوريت اين موضوع وجود دارند. پرسش اصلي اين است که اين پيشرفت ها در حوزه فناوري تا چه اندازه آزمايشي و نمايشگاهي است و چه حد در مقياس بزرگ و صنعتي، عملي و قابل استفاده خواهد بود؟ به عنوان مثال سوني و اينتل قرار است محصولاتشان را به حد استاندارد و مطلوب برسانند، از مواد خطرناک کمتري استفاده کنند و توليد و انتشار گاز دياکسيدکربن را نيز کاهش دهند. اين قبيل شرکتها ميتوانند حتي به مرحله بعد از فروش محصولاتشان نيز فکر کنند و مصرفکنندگانشان را وادار به سبز بودن کنند. براي مثال، طراحي و توليد گوشيهاي همراه پلاستيکي قابل بازيافت يکي از اين راهها است.
از کل مسيري که فنآوري سبز تا به حال پشت سر گذاشته است، ميتوان نتيجه گرفت که شروع خوبي داشته و بايد ديد که چگونه به مسير خود ادامه ميدهد.پيشرفتهاي سريع فنآوري سبز، اهدافي مانند پايداري (تأمين نيازهاي فعلي جامعه به روشهايي خاص بدون آسيب زدن يا تهي کردن منابع و فدا کردن توانايي نسلهاي آينده در تأمين نيازهايشان)، توليد کالاهاي قابل بازيافت و استفادة مجدد، صرفهجويي در منابع (کاهش ضايعات و آلودگيها با تغيير در الگوهاي توليد و مصرف)، توسعة فنآوريهاي برطرف کنندة آلودگيهاي زيستمحيطي، امکانپذيري اقتصادي (ايجاد مراکز فعاليت اقتصادي مرتبط با فنآوريها و کالاهاي مفيد براي محيطزيست و تسريع کاربرد آنها و ايجاد حرفههاي جديد در جهت حفاظت از محيطزيست) را دنبال ميکنند.
زمينة توليد انرژي که شايد مهمترين مبحث فنآوريهاي سبز است شامل توسعة سوختهاي تجديدپذير، روشهاي جديد توليد انرژي و افزايش کارآيي انرژي است. مبحث ساختمان سبز با هدف ساخت ساختمانهاي کارآتر در مصرف انرژي و سازگارتر با محيطزيست، از انتخاب مواد و مصالح تا محل استقرار آن را در بر ميگيرد.
ابداع، طراحي و کاربرد توليدات و فرآيندهاي شيميايي براي کاهش يا حذف استفاده و توليد مواد خطرناک و سمي مبحث ديگري از فنآوريهاي سبز را تشکيل ميدهد. پيشرفتهاي فنآوري نانو و دستکاري مواد در مقياس نانو، به زودي روش توليد تمامي کالاها را در جهان تغيير خواهد داد. مواد نانو، ارگانومتاليکها و کاربرد پوششهاي نانو در آينده نقش مهمي را در صرفهجويي در منابع به منظور حفظ استانداردهاي زندگي بشر و درمان پيشرفتة بيماريها و تصفية آب ايفا خواهند کرد. حفظ گونههاي در معرض انقراض، رفع سموم زيستمحيطي، کاهش ضايعات در سطح جهان و برپايي جوامع سازگار با محيطزيست از ديگر مباحث مطرح در زمينة فنآوريهاي سبز هستند.
فن آوري سبز نيز مانند ديگر صنايع تحت تأثير رکود اقتصادي قرار گرفت. مؤسسات زيادي با وجود برنامههاي بلند مدت و پروژه هاي درخور توجه، مجبور به تعديل نيرو و برنامههاي بلندپروازانه خود شدند. در ميان چنين شرکتهايي ميتوان به شرکت «اُسرا» اشاره کرد که در زمينه ساخت و راهاندازي باتري هاي خورشيدي و استفاده از انرژي خورشيدي براي توليد برق فعاليت ميکند.
يک سال پيش، قرار بر اين بود که شرکت اُسرا نيروگاه بزرگ خورشيدي بسازد و با سرمايهگذاري چند صد ميليون دلاري، آن را راهاندازي کرده و تا سال 2010 نيز سهام آن را براي فروش به عموم عرضه کند. اما پس از شروع مشکلات اقتصادي، اين شرکت نظر خود را تغيير داد و با تعديل اهداف بلندمدت خود، به ساخت واحدهاي کوچکتر کاربري انرژي خورشيدي مشغول شد. اين شرکت با فروش تجهيزات و دستگاهها به صنايع مختلف اعم از صنايع غذايي و همچنين تعديل 10درصدي نيروي خود براي حفظ منافع شرکت کوشيد و قيد ساخت نيروگاههاي بزرگ را زد.
البته اُسرا تنها شرکت در حوزه فنآوري سبز نبود که از بحران اقتصادي لطمه ديد. با وجود تمامي اميدها، در کل چيزي حدود 5/14 ميليارد دلار که در طول دو سال گذشته روي اين صنايع سرمايهگذاري شده است در خطر سقوط قرار دارد. اما به نظر ميرسد که سياستهاي اخير ايالات متحده آمريکا بهاي زيادي به بحث انرژي و فنآوري سبز داده است. به عبارتي پيشرفت صنايع سبز را به مثابه راهحلي براي بحران اقتصادي ميدانند و حرفهايشان حاکي از آن است که کسب درآمد از طريق توسعه سبز و نجات محيطزيست نيز ممکن است.
استدلال آنها اين است که با وجود نوآوريها و فنآوريهاي نوين، وابستگي نسبت به سوختهاي فسيلي کم شده و بدين صورت وابستگي به منابع انرژي خارجي کاهش مييابد. همچنين فرصتهاي شغلي بسياري ايجاد ميشود و از آمار بيکاران رو به افزايش اين کشور نيز ميکاهد. اما از طرف ديگر، صاحبان شرکتها و سرمايهگذاران با وجود اين که بر چنين اهداف بزرگي واقف هستند، دغدغههاي مهم تري همچون باقي ماندن در اين بازار نابسامان و حفظ مشتريان خود دارند.
منبع: روزنامه اطلاعات
برچسبها:
بازیافت,
فن آوری سبز,
انرژی های نو,
محیط زیست,
بازیافت کامپیوتر
خدمات املاك كانادا براي تازه واردين ...
